Бер конне мине директорга чакырттылар. Йөрәгем жу-у итеп китте,
нинди гөнаһым бар икән дип. калтыранып кереп бастым Ләкин ни
гажәп. Ибраһим абый үз янына утыртып минем ничек мәкалатәр ятуым
белән кызыксынды, нәрсәләр турында язарга кирәклеген әйтте, үзем һәм
гаиләбезнең тормышы турында сорашты. Аннары: «Яхшы укы. бәлки сина
да авылдашың, минем яшьлек дустым Ләбиб Гыйльми кебек язучы булып
китү насыйп булыр». — диде Коточкыч фаҗигале 1937 елда кулга алынып
юк ителгән авылдашым, ә әтинен балачак дусты язучы Ләбиб Гыйльми
белән Чистамда егерменче еллар башында бергә укып йөрүләре, озын
юлдан бергә жәяү кайтулары турында ул элек тә кыска гына әйтеп куйган
иде. «Халык дошманы* турыңда минем яшьлек дустым дип. Ибраһим
абыйның курыкмыйча әйтә алуына гаҗәпләндем мин уй вакытта. Кыю
кеше булган икән!
Алга китеп. Ярмиев абый турында шуны да әйтеп үтәсем килә Урта
мәктәпне тәмамлагач. 6es Чирмешәнгә паспорт алырга җыелышып
бардык. Шунда кабат Ибраһим абыйны очраттык, укырга китәргә жыенып
йөрүебезне әйттек.
— Югары уку йортларына керүләре жинел булмас, балалар. Елап булса
да керергә тырышыгыз. — диде ул.
«Елап булса да...» Анын шушы сүзләре әле дә истән чыкмый. Әлбәттә,
авыр, озак көттереп булса да. институтына да, университетына да кердек,
белемен дә алдык, кеше дә булдык. Ин мөһиме, олы мәгаллимебезнең
әманәтен намус белән үтәдек.
Унынчы сыйныфта безнең класс җитәкчесе итеп шушы елны гына
Сарытау педаюгия институтын тәмамлап килгән Мария Никитична Земцова
билгеләнгән иде. Озын буйлы, саргылт чәчен артка җыеп тараган, иктер
күзле, ал-ак йозле, өч-дүрт урыс сүзен бергә китереп бер җөмлә дә төзи
алмаган татар балаларын күреп хәйран калган лшырашлы карашлы яшь
марҗа иде бу. Рәсәи империясенең күп сандагы укытучылары кебек: «кече
милләтләр барысы ла «боек» урыс телен белергә тиеш. ә үзебез, урыслар,
белмәсәк тә ярый», — кагыйдәсеннән чыгып яшәүче яшь укытучы. Ул
безгә күпмедер дәрәжәл<> урыс га юн һап япабнэпын жзяткеодс Дв бугай,
тик программада каралганча ук түгел. Анын караны Марин Земпова
безнең күңелләргә башка яклары белән кереп калды Сугыш вакытында
Сарытауны дошман самолетлары бомбага тоткан вакытта [юдвалларда укып
урта белем, аннан сон авырлык белән югары белем алып чыккан бу кызда
оста педагогик алымнар һәм оеш i ыру сәләте бар иде Көтмәгәндә класс
комсомол төркеме юаттыручысы итеп мине сапладылар. Аннары Мария
Никитична тәкъдиме белән драма гүгөрвге оештырдык Дәресләр бетүгә
репетиция башлыйбыз. Шулай гиз арада Мирсәй Әмнрнен «Кендекче
Охмәт» комедиясен әкрләп. Лашман клубы сәхнәсен Ю куеп NЖЫКНЫ ПН
калдырдык Конлекче Әхмәтнең өендә илгы i калган гүэвя КВТЫНЫ янына
килгән азгын мөөзин ролен башкар] няня тапшырылган иле Чирлгт.ны
килүче ишек шакыгач, яшь хатын мөәзиннс гавык ионы салынган әрҗәгә
«яшерә». Бу көлкеле күренешләрне гагын оа көлкелерәк и ң өчен мин
нинди гөнаһым бар икән дип. калтыранып кереп бастым Ләкин ни
гажәп. Ибраһим абый үз янына утыртып минем ничек мәкалатәр ятуым
белән кызыксынды, нәрсәләр турында язарга кирәклеген әйтте, үзем һәм
гаиләбезнең тормышы турында сорашты. Аннары: «Яхшы укы. бәлки сина
да авылдашың, минем яшьлек дустым Ләбиб Гыйльми кебек язучы булып
китү насыйп булыр». — диде Коточкыч фаҗигале 1937 елда кулга алынып
юк ителгән авылдашым, ә әтинен балачак дусты язучы Ләбиб Гыйльми
белән Чистамда егерменче еллар башында бергә укып йөрүләре, озын
юлдан бергә жәяү кайтулары турында ул элек тә кыска гына әйтеп куйган
иде. «Халык дошманы* турыңда минем яшьлек дустым дип. Ибраһим
абыйның курыкмыйча әйтә алуына гаҗәпләндем мин уй вакытта. Кыю
кеше булган икән!
Алга китеп. Ярмиев абый турында шуны да әйтеп үтәсем килә Урта
мәктәпне тәмамлагач. 6es Чирмешәнгә паспорт алырга җыелышып
бардык. Шунда кабат Ибраһим абыйны очраттык, укырга китәргә жыенып
йөрүебезне әйттек.
— Югары уку йортларына керүләре жинел булмас, балалар. Елап булса
да керергә тырышыгыз. — диде ул.
«Елап булса да...» Анын шушы сүзләре әле дә истән чыкмый. Әлбәттә,
авыр, озак көттереп булса да. институтына да, университетына да кердек,
белемен дә алдык, кеше дә булдык. Ин мөһиме, олы мәгаллимебезнең
әманәтен намус белән үтәдек.
Унынчы сыйныфта безнең класс җитәкчесе итеп шушы елны гына
Сарытау педаюгия институтын тәмамлап килгән Мария Никитична Земцова
билгеләнгән иде. Озын буйлы, саргылт чәчен артка җыеп тараган, иктер
күзле, ал-ак йозле, өч-дүрт урыс сүзен бергә китереп бер җөмлә дә төзи
алмаган татар балаларын күреп хәйран калган лшырашлы карашлы яшь
марҗа иде бу. Рәсәи империясенең күп сандагы укытучылары кебек: «кече
милләтләр барысы ла «боек» урыс телен белергә тиеш. ә үзебез, урыслар,
белмәсәк тә ярый», — кагыйдәсеннән чыгып яшәүче яшь укытучы. Ул
безгә күпмедер дәрәжәл<> урыс га юн һап япабнэпын жзяткеодс Дв бугай,
тик программада каралганча ук түгел. Анын караны Марин Земпова
безнең күңелләргә башка яклары белән кереп калды Сугыш вакытында
Сарытауны дошман самолетлары бомбага тоткан вакытта [юдвалларда укып
урта белем, аннан сон авырлык белән югары белем алып чыккан бу кызда
оста педагогик алымнар һәм оеш i ыру сәләте бар иде Көтмәгәндә класс
комсомол төркеме юаттыручысы итеп мине сапладылар. Аннары Мария
Никитична тәкъдиме белән драма гүгөрвге оештырдык Дәресләр бетүгә
репетиция башлыйбыз. Шулай гиз арада Мирсәй Әмнрнен «Кендекче
Охмәт» комедиясен әкрләп. Лашман клубы сәхнәсен Ю куеп NЖЫКНЫ ПН
калдырдык Конлекче Әхмәтнең өендә илгы i калган гүэвя КВТЫНЫ янына
килгән азгын мөөзин ролен башкар] няня тапшырылган иле Чирлгт.ны
килүче ишек шакыгач, яшь хатын мөәзиннс гавык ионы салынган әрҗәгә
«яшерә». Бу көлкеле күренешләрне гагын оа көлкелерәк и ң өчен мин
Комментариев нет:
Отправить комментарий